برای عبور از بحران آب اصفهان باید بحران خاک را کنترل کرد

به مناسبت روز جهانی خاک، سمینار آموزشی پایداری مشترک منابع خاک و آب و ضرورت همیشگی حوضه های آبی به همت کمیسیون کشاورزی آب و محیط زیست اتاق بازرگانی، صنايع، معادن و کشاورزی اصفهان و با همکاری انجمن علوم وخاک ایران -شعبه اصفهان  در اتاق  اصفهان برگزار شد.

دکتر حمید قیومی، رئیس شعبه اصفهان انجمن علوم خاک ایران، آذر ماه هر سال را یادآور روزی دانست تا برای خاک ارزش قائل شد.
وی معتقد است حوضه آب وخاک با چالش های متعددی روبرو ست وسیل و خشکسالی، تخریب و فرسودگی خاک ، هجوم ریزگردها، تغییر کاربری، فرسایش خاک، آلودگی زیست محیطی، تضعیف بیوشیمایی خاک ، بیابان زایی وناپایداری در حوضه‌های آبی را در صدر بحران هاست.
عضو هیات علمی مرکز تحقیقات وآموزش کشاورزی منابع طبیعی در این همایش آموزشی منابع آب وخاک ایران را درگیر با چالش‌هایی مطرح شده دانست و افزود: به علت آسیب های وار شده به خاک تعداد سیل در ایران از ۲۰۲ مورد در دهه ۴۰ به ۵۰۰ مورد در دهه ۸۰ رسیده است. هدرفت خاک وآبرفت وخاک حاصلخیر ومتحمل شدن خسارات جبران ناپذیر، اثر این سیل‌ها بوده است.
قیومی محمدی در ادامه، سیل را جابه جایی خاک ومیکر‌‌‌وارگانیسم از جایی که باید باشد ومفید است به جایی که نباید باشد وخسارت بار تعریف کرد.
وی نتیجه سیل را بی خانمی هزاران کشاورز وانحطاط خاک در پی بی برنامگی وناپایدری حوضه های آبریز دانست وادامه داد: خروج میلیاردها متر مکعب آب وآبرفت از کشور وخسارت نجومی به کشور اثرات سیل است که در اثر بی توجهی به خاک وکم اهمیت دانستن آن به وجود می‌آید.
خاک مادر گیتی است ومحصول، فرزند آن است. رئیس انجمن علوم خاک استان با اشاره به این تعبیر گفت: ما با شیب تند به سمت فرزند سالاری رفته ایم. خاک بی توان، فرسوده وناتوان شده است وبارش‌ها به جای نفوذ در خاک به سیل ویرانگر مبدل می‌شود. شرایط منابع طبیعی وجنگل ها در کشور ناپایدار و بحرانی است.
وی در ادامه افزود: به نظر انجمن علوم خاک در حال حاضر اصلی ترین مساله حیاتی منابع طبیعی، آب ، خاک ومراتع وجنگل وملاحظات زیست محیطی است.
وی در ادامه با اشاره به خود کفایی تولید گندم گفت: میزان تولید این محصول در سال جاری به ۱۴ میلیون تن رسیده است ودر عرض سه سال ۲۰ میلیون تن افزایش داشته است وکشور ما در تولید گندم مقام ۱۲ دهم را در جهان کسب کرده است.
بنا به گفته این محقق خودکفایی غذایی در سال جاری به ۷۹ درصد رسیده است ونشان از بهبود وخوداتکایی غذایی می‌دهد اما به چه قیمتی؟
وی معتقد است ظرف ومظروف باید توامان پایدار شود ودر نظام آمایش سرزمین وتوسعه پایدار این دو مولفه باید همزمان پایدار شود که به نظر نمی‌رسد این اتفاق افتاده باشد.
رئیس انجمن علوم خاک استان ادامه می‌دهد: این انجمن معتقد است در روز جهانی خاک، برنامه بخش کشاورزی بر موازین شکوفا گردد زیرا این بخش در صورت شکوفایی درست می‌تواند بیشتر از سایر بخش‌ها کشور را به سمت توسعه سوق دهد ورسیدگی به معیشت کشاورزان وبرخورد با فساد اداری و اقتصادی وبه ویژه فسادهای سازمان یافته ما را به این هدف نزدیک کند.
وضعیت خاک بحرانی‌تر از وضعیت آب
وی به صراحت وضعیت خاک را بحرانی‌تر از وضعیت آب عنوان کرد وگفت: برای عبور از بحران آب باید بحران خاک را کنترل کرد وظرفیت اکولوژیک در حوضه‌های آبی را بهبود بخشید.
وی یکی از دلایل خشکسالی وسیل را شکسته شدن ظرف خاک عنوان کرد وافزود: خاک قدرت جذب آب را ندارد وجابه جایی خاک، فرسایش آبی وبادی و ریزگردها فلج کننده همه فعالیت هاست وبحران جدی تلقی می شود وباید خارج از نوبت به آن رسیدگی شود.
وی در ادامه بیان داشت: در بخش کشاورزی به پایداری منابع وخاک نیاز مبرم داریم، چون بیش از گذشته به بخش کشاورزی ومنابع طبیعی نیاز داریم و عملکرد این بخش‌ها را نمی‌توان با سنجه های اقتصادی سنجید.
پاشنه آشیل مشکلات امروز، نبودن برنامه آمایش سرزمین است
قیومی ادامه داد: بارگذاری زیاد وبی رویه وبدون آمایش بر خاک داشته ایم ومی‌توان گفت پاشنه اشیل مشکلات ومعضلات امروز، نبودن برنامه آمایش سرزمین است. امروز از نبود برنامه آمایش سرزمین سواستفاده کرده ایم وضرورت دارد برنامه آمایش بسامان گردد تا خاک واراضی مجبور به دادن تاوان نباشد.
وی به عنوان رئیس انجمن علوم خاک استان پیشنهاد داد تا حالت فوق العاده اعلام شود وکار وفعالیت علمی مضاعف شروع شود وافکار معیوب وکاسبکارانه پالایش شود. اعلام حالت فوق العاده در تمام مراکز علمی وتغییر تفکر، منجر به خروجی پایدار وسالم خواهد شد.