گزارش آغاز اولین کنفرانس ملی حفاظت خاک و آبخیزداری

بنام خداوند جان و خرد
ای خاک اگر سینه تو بشکافند
بس گوهر قیمتی که در سینه توست

خاک به عنوان یکی از عناصر لازم برای ادامه حیات، تامین غذا و حفظ محیط زیست است. این عنصر ارزشمند هم اکنون در جهان به ویژه ایران تحت تخریب و فرسایش شتابنده قرارگرفته است. تخریب و فرسایش خاک سبب به هم خوردن تعادل زیست­بوم پیرامون ما است. از پیامدهای این تخریب و فرسایش، رسوبگیری مخازن آبی، پدیده گرد و غبار، ایجاد سیلاب­های مخرب، آلودگی منابع آب و کاهش آب­های زیرزمینی، گرم­ شدن کره زمین و بسیاری از موارد دیگر از جمله تهدید امنیت غذایی و خسارات اقتصادی فراوان است.

حمد و سپاس خدای را که توفیق برگزاری اولین کنفرانس ملی حفاظت خاک و آبخیزداری با محوریت "حفاظت خاک و اراضی"، با همکاری دو انجمن­ علمی علوم خاک ایران و آبخیزداری ایران نصیب ما کرد. این همایش به دنبال تصمیم­ گیری شورای پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری و با هماهنگی گروه تحقیقات مهندسی حفاظت خاک و آب پژوهشکده و به مناسبت پاسداشت سال جهانی خاک به صورت تخصصی و با محوریت متمرکز بر روی مسائل فرسایش و حفاظت خاک طراحی شد تا در سال­های آتی این رویه نیز با موضوعات ویژه تداوم یابد.  محورهای اولین کنفرانس ملی حفاظت خاک و آبخیزداری با هدف ارائه دستاوردها و یافته ­های علمی و تخصصی در پنج حوزه زیر متمرکز شده است:
۱- فرسایش خاک، تخریب اراضی و عوامل تشدیدکننده
۲- مدیریت و حفاظت خاک و اراضی
۳- کاربرد علوم و فناوری‌های جدید در شناخت فرسایش اراضی و روش‌های حفاظت خاک
۴- شبيه­سازي و برآورد ميزان بار رسوب معلق حوزه­هاي آبخيز
۵- فرسایش خاک و اثرات زیست‌محیطی آن

شناخت واقعیت پدیده­ ها، خواسته انسان حقیقت­ پو و آرمانگرا و جزء آموزه­ های دینی اسلام است. این معرفت نه برای کسب قدرت بلکه به قصد حکمت و فضیلت است تا آن جا که پیامبر عظیم ­الشان اسلام می­فرماید "رب ارنی الاشیاء کما هی" خدایا پدیده ­ها را همان­ گونه که هستند به من بنمایان و به گفته مولانا:

کاشکی هستی زبانی داشتی          کز زهستان پرده­ها برداشتی
هرچه گویی ای دم هستی از آن           پرده دیگر بر او بستی بدان

  از مجموع ۱۷۰ مقاله دریافتی، بر اساس نظر اعضاء محترم کمیته علمی کنفرانس متشکل از ۷۰ نفر از صاحبنظران دانشگاه­ها، مراکز پژوهشی و اجرایی کشور، ۱۳۰ مقاله حائز شرایط ارائه دانسته­ شد. لازم به ذکر است که مقالات دریافتی توسط سه داور متخصص بررسی و قضاوت­های نهایی با دریافت حداقل نظر مشابه دو داور صورت گرفت. جا دارد که از کوشش صادقانه آن عزیزان تشکر و قدردانی ویژه داشته باشم.

مقالات در درگاه اینترنتی برگزاری کنفرانس، ارائه و مورد ارزیابی عموم شرکت­ک نندگان و داوران عزیز قرار گرفته است. سامانه طرح سوال توسط شرکت­ کنندگان در مورد هر مقاله در طول برگزاری کنفرانس فراهم شده است و ضروری است که نویسندگان مقالات در زمان برگزاری همایش با مراجعه به سایت از سوالات طرح­ شده اطلاع حاصل­ نموده و پاسخ آن را ارائه نمایند. مجموعه مقالات ارائه شده پس از تدوین به صورت مجلد تنظیم گردیده و به نظر خوانندگان محترم می­ رسد. مقالات کلیدی کنفرانس، فضای لازم برای بررسی چالش­های مرتبط با موضوع حفاظت خاک و یافته­ های علمی در سطح ملی و کشوری را  نیز فراهم ساخته است که در این مجموعه مد نظر قرار گرفته است.

در خاتمه از کلیه پژوهشگران ارجمند و اندیشمند که دعوت ما را پاسخ داده و این جمع علمی را پربار نمودند قدردانی می­ شود. امیدوارم که در همایش­های بعدی نیز شاهد حضور آن عزیزان باشیم. از اعضای هیات مدیره انجمن علوم خاک و انجمن آبخیزداری به خصوص روسای محترم آن، جناب آقای دکتر منوچهر گرجی و جناب آقای دکتر سید حمید رضا صادقی که در برگزاری همایش ما را در اجرای وظایف کمک کردند، کمال تشکر را دارم. همچنین از حمایت­های معنوی و فکری حامیان کنفرانس، معاونت علمی و فناوری ریاست محترم جمهور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، سازمان جنگل­ها، مراتع و آبخیزداری کشور و انجمن سازگاری با خشکی و خشکسالی تشکر و قدردانی می­ گردد. از ریاست محترم پژوهشکده، ریاست گروه تحقیقات مهندسی حفاظت خاک و آب، کمیته علمی و اجرایی به ویژه مسئول امور دبیرخانه جناب آقای عباس صدیق و کلیه دست­اندرکاران کنفرانس که زحمت زیادی در این برگزاری متقبل شده­اند، تقدیر و تشکر می­شود.

دکتر حمید رضا پیروان
دبیر علمی کنفرانس

لینک کنفرانس