تألیف:

 ای. سینگ و او پی. وارد

 مترجمان:

دکتر اکبر قویدل

عضو هیأت علمی دانشگاه محقق اردبیلی

 دکتر سمیه ناجی راد

عضو هیأت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد اردبیل

خاک ارزشمندترین جزء زیست‌بوم خشکی کره زمین است و نقش بی‌بدیلی را در رشد و توسعه گیاهان در این زیست‌بوم ایفا می‌کند. تشکیل خاک فرایندی زمان‌بر و درعین‌حال نیازمند وجود شرایطی است که در حالت معمول حتی در برخی از موارد هزاران سال طول می‌کشد؛ لذا هدررفت یا خارج شدن خاک‌ از دسترس بشر که برای تأمین غذا و سایر مایحتاج نیازمند آن می‌باشد اساساً معضلی است که حداقل در کوتاه‌مدت قابل جبران‌ نیست. از طرف دیگر، خاک‌های باقابلیت کشت و زرع در سطح کره زمین محدود است و جوابگوی جمعیت رو به رشد و افزایش نیازهای غذایی این جمعیت نیست. ازاین‌رو هدف نهایی در بهبود بهره‌وری از منابع خاک، حداکثر استفاده از این منابع بدون بر هم زدن تعادل اکولوژیکی و بیوژئوشیمیایی آن‌ها است. در سال‌های اخیر، این فعالیت‌ها تحت عنوان توسعه پایدار شناخته می‌شوند. در مبحث توسعه پایدار، ضمن استفاده از «منابع طبیعی»، «حفظ و عدم آسیب به محیط‌زیست» نیز باید مدنظر قرار گیرد. از اهداف توسعه پایدار در کشاورزی، عدم آلوده سازی خاک، آب‌های سطحی و سفره‌های آب زیرزمینی و نیز اصلاح آلودگی‌های موجود در این منابع می‌باشد.

از اواسط قرن بیستم، بشر به فکر اصلاح آلودگی‌های محیط بوده است. به‌مرور زمان و با پیشرفت فنآوری زیست‌پالایی، توجه عمومی به استفاده از روش‌های زیستی به‌اصطلاح سبز و دوستدار محیط‌زیست افزایش پیدا کرد و روش جدید نیز به این شاخه اضافه گردید. این روش‌ها که بر استفاده از گیاهان برای حذف آلاینده‌ها از خاک تأکید داشت، تحت عنوان «زیست‌پالایی به کمک گیاه» و بعدها با عنوان «گیاه‌پالایی» معرفی شد.

روش‌های زیستی اصلاح خاک‌های آلوده که شامل زیست‌پالایی و گیاه‌پالایی می‌باشد، توجه عمومی را به خود جلب کرده است؛ زیرا این روش‌ها نه‌تنها در بیشتر موارد کارایی لازم برای حذف آلاینده‌ها از محیط‌زیست را دارند، بلکه این روش‌ها دوستدار محیط‌زیست بوده و عواقب زیست‌محیطی و اکولوژیکی مخربی ندارند.

از آنجا که استفاده از روش‌های زیستی در سال‌های اخیر در کشور ما توسعه‌یافته ولی متأسفانه منابع فارسی در این زمینه بسیار اندک می‌باشد، مترجمان بر آن شدند تا این کتاب را که از سری کتاب‌های بیولوژی خاک می‌باشد ترجمه و در دسترس دانشجویان و محققان این شاخه از علوم قرار دهند. کتاب حاضر تلاش نموده است که منابعی از کارهای انجام شده درزمینه‌ی زیست‌پالایی و گیاه‌پالایی را فراهم نماید تا پژوهشگران بتوانند به مجموعه‌ای از تحقیقات پیشین دسترسی داشته باشند. از بین کتاب‌های موجود در این موضوع، این کتاب به لحاظ محتوای مناسب و جامع بودن نسبت به سایر کتاب‌های مشابه برای ترجمه انتخاب گردید.

علاوه بر مباحث زیست‌پالایی/گیاه‌پالایی مواد نفتی و فلزات سنگین که در مقالات فارسی به آن‌ها اشاره شده است، به مباحث نسبتاً جدیدتری در این کتاب اشاره شده است که از آن جمله می‌‌توان به زیست‌پالایی/گیاه‌پالایی سموم کشاورزی و نیز مواد منفجره اشاره نمود که در کشور ما کمتر مورد تحقیق و پژوهش قرار گرفته‌اند. امید است کتاب حاضر بتواند راهگشای پژوهشگران زیست‌پالایی و گیاه‌پالایی بوده و به دانشجویان گرامی کمک کند تا با تحقیقات انجام شده در این موضوع آشنا شوند.

دیدگاهتان را بنویسید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد. فیلد های ضروری مشخص شده اند *

ارسال نظر